Hướng dẫn cài hệ điều hành cho Raspberry Pi và cài Pi-Hole chặn quảng cáo

Raspberry Pi là một chiếc máy tính cỡ nhỏ như bánh xà phòng tắm ở nhà bạn vậy. Raspberry Pi chạy hệ điều hành Linux và hiện tại Microsoft đã làm hệ điều hành windows 10 iot dành cho chiếc máy tinh mini này rồi. Chiếc máy tính Mini này được phát triển bởi Raspberry Pi Foundation – là một tổ chức phi lợi nhuận với tiêu chí xây dựng hệ thống mà nhiều người có thể sử dụng được trong những công việc tùy biến khác nhau. Còn nhiều định nghĩa khác nhưng trong khuôn khổ bài này mình không nêu ra đâu, các bạn Google là có 69 tỷ kết quả định nghĩa nó rồi.

Trong bài này mình sẽ hướng dẫn các bạn cài hệ điều hành cho con Raspberry Pi này khi mới mua về và cài Pi-Hole lên nó mục đích để chặn quảng cáo cho gia đình bạn. Con Raspberry Pi làm được rất nhiều tác vụ khác nhau nhé, nhưng trong bài này thì mình chỉ hướng dẫn cài Pi-Hole chặn quảng cáo thôi ha 😉

Đầu tiên để cài thì các bạn cần đồ dùng sau:

  • 01 phiên bản Raspberry Pi, ở đây mình dùng phiên bản Pi 4 mới nhất hiện nay và dùng luôn bản ram 4GB cho nó máu.
  • 01 nguồn cho con Pi 4, nhà sản xuất khuyến cáo là nguồn 5.1V và 3A. Vì mình cũng mới chơi thể loại này nên mua luôn cái nguồn chính hãng Raspberry Pi làm luôn.
  • 01 thẻ nhớ micro sd. Dung lượng tối thiểu là 8GB, mà giờ thẻ nhớ rẻ như cho. Các bạn cứ quất luôn cái thẻ 128GB như mình cho nó nhẹ đầu. Chọn thẻ tốt tốt chút vì sau cài Pi-Hole nó ghi logs liên tục, thẻ phò chết giữa chừng lại mất công cài lại. Đấy là mình nghe thiên hạ đồn thẻ phò thì dễ chết nhé chứ mình cũng chưa gặp thẻ chết bao giờ.
  • 01 cái vỏ để lắp nó vào nhìn cho gọn gàng sạch đẹp, 01 cái quạt tản nhiệt cho nó mát. Mình dùng mỗi Pi-hole mà nhiệt độ lúc nào cũng quanh mức 50* lận. Mình đang đặt thêm cái quạt noctua về lắp xem có giảm hơn không.
  • 01 dây cable Micro HDMI => HDMI.
  • 01 đầu đọc thẻ để còn ném hệ điều hành vào thẻ nhớ, 01 cọng dây mạng để còn cắm vào router của bạn và 01 bộ bàn phím chuột. Các bạn có thể sử dụng phím chuột không dây luôn nhé vì con Pi có Bluetooth đỉnh luôn.

Rồi phần công tác chuẩn bị đã xong. Giờ tới phần tải hệ điều hành cho con Raspberry Pi về và giải nén vào thẻ nhớ nhé.
Chiếc Raspberry này hỗ trợ rất nhiều các thể loại hệ điều hành khác nhau, mình liệt kê chút nhé:

  • Raspbian
  • NOOBS
  • Ubuntu Mate
  • Ubuntu Core
  • Ubuntu Server
  • Windows 10 iot

Mỗi hệ điều hành thì đều có ưu / nhược riêng. Trong bài này thì mình sử dụng hệ điều hành Raspbian nhé. Các bạn có thể tải về theo liên kết này => https://www.raspberrypi.org/downloads/

Để giải nén file hệ điều hành vào thẻ nhớ thì các bạn có thể sử dụng phần mềm Etcher hoặc Win32DiskImager. Mình sử dụng Etcher nhé anh em.

A/ Cài đặt hệ điều hành cho Raspberry Pi

Bước 1: Các bạn chọn nơi chứa file hệ điều hành vừa tải về ở trên, sau đó chọn thẻ nhớ và sau đó là ấn Flash như hình minh họa ở dưới và ngồi rung đùi chờ thôi. Nói chung là mất cỡ chục phút gì đó tùy tốc độ đọc ghi của thẻ.

Bước 2: Thông báo như hình dưới là đã hoàn thành nhé. Hoàn thành rồi thì qua bước 3 thôi.

Bước 3: Các bạn cắm thẻ nhớ vào con Raspberry Pi nhé. Nhớ cắm đúng chiều nhé, chiều cắm là ngửa bụng con thẻ nhớ lên, phần mà mấy cửa hàng hay dán tem bảo hành ý rồi nhét vào khe thẻ nhớ thôi. Nhét chặt tay chút không sợ thẻ đau đâu ;).

Nhét thẻ xong thì cắm dây hdmi vào màn hình, cắm phím, cắm chuột, cắm dây mạng và cuối cùng là cắm điện. Nếu mọi chuyện suôn sẻ thì cỡ 30 giây tới 50 giây là bạn sẽ thấy cái hình ở dưới. Các bạn ấn NEXT nhé,
Các bạn thấy không, trên nút Next nó đang hiện IP mà router cấp cho con Raspberry Pi đấy.

Bước 4: Mình nhớ cái bước này là chọn Quốc Gia + Múi giờ, quên bố nó cái ảnh đang ở đâu rồi. Thôi kệ nhé =))

Bước 5: Chọn mạng wifi nếu bạn thích dùng wifi. Mình không dùng wifi và cắm dây nên chọn Next hoặc Skip cũng được không sao hết. Với mục đích dùng làm chặn quảng cáo Pi-Hole thì các bạn nên cắm dây và lớp mạng ngang hàng với con Router tổng nhé.

Bước 6: Đặt mật khẩu để đăng nhập. Cái trên giống cái dưới nhé. Đặt xong ấn NEXT! Tên đăng nhập mặc định là “pi” mình cũng không có nhu cầu tìm hiểu xem có đổi được không nhưng chắc là đổi vô tư thôi.

Bước 7: Cập nhật hệ điều hành và các phần mềm liên quan, các bạn ấn Next cho nó tự cập nhật nhé, yêu cầu bước này là phải có mạng rồi. Nếu không có mạng thì nó sẽ báo lỗi, ấn Next xong các bạn kệ cha nó, nó cập nhật tầm 1Gb dữ liệu cơ nên có thể đi pha li cafe hoặc làm gì đấy tầm chục phút nữa quay lại nhé.

Tới đây là hết phần cài đặt hệ điều hành cho con Raspberry Pi rồi anh em nhé. Tiếp theo sẽ là phần cài đặt chặn quảng cáo Pi-hole trên con Raspeberry Pi.

B/ Cài đặt chặn quảng cáo Pi-hole trên Raspberry Pi

Pi-Hole là một phần mềm chạy trên nền tảng hệ điều hành Linux có tác dụng như một máy chủ DNS lọc quảng cáo ra khỏi các website khi bạn truy cập vào website đó. Nó tương tự như các Extension các bạn dùng trên trình duyệt để chặn quảng cáo kiểu như “ADblock” ý.

Khác ở đây là nếu như bạn cài “adblock” ở máy nào thì chỉ máy đó chặn được quảng cáo. Còn nếu bạn cài Pi-hole lên con Raspberry Pi thì cả nhà bạn luôn đều chặn quảng cáo hết không cần biết là thiết bị gì.

Mô tả mô hình sẽ như hình dưới nhé anh em.

Bước 1: Mở cửa sổ terminal của hệ điều hành và gõ vào dòng lệnh ở dưới nhé anh em bà con

wget -O basic-install.sh https://install.pi-hole.net 
sudo bash basic-install.sh

Nếu bạn lười gõ hoặc sợ gõ nhầm thì cứ copy-paste vào cửa sổ terminal nhé. Xong thì ấn Enter nhé các anh em

Bước 2: Sau bước 1 thì anh em cứ kệ nó nhé, nó sẽ tự động cài nhé anh em 😉

Bước 3: Ấn enter cho qua nhanh nhé anh em, ko có gì quan trọng đâu :v

Bước 4: Anh em nào giầu thì ủng hộ dự án nhé, còn mình chưa giầu lắm nên bước này lại ấn Enter cho nhanh.

Bước 5: Bước này Pi-Hole hiện ra thông báo rằng cái máy chủ chặn quảng cáo này cần một cái IP tĩnh để hoạt động. Oke đơn giản mà, thích IP tĩnh có IP tĩnh luôn.

Để đặt IP tĩnh cho cái Raspberry Pi này các bạn vào router tổng nhé, sau đó vào phần Lan => DHCP nó sẽ hiện ra những thiết bị đang nhận ip từ router tổng. Các bạn chỉ cần chọn “Make static ip” cho con Raspberry Pi là được (tùy loại modem/router khác nhau mà sẽ có phần đặt ip tĩnh cho thiết bị khác nhau, các bạn nên tham khảo tài liệu được đính kèm hoặc google hoặc hỏi tại đây mình sẽ giúp). Nếu bạn không đặt ip tĩnh cho con Raspberry Pi thì sau sẽ hơi phiền toái nhé.

Ấn Enter để tiếp tục qua bước 6 nhé anh em.

Bước 6: Bước này thì bạn cũng không cần quan tâm làm gì, chọn đại Google nhé vì sau này các bạn thích đổi thì vô tư. Enter qua bước tiếp.

Bước 7: Pi-Hole sử dụng list “block ads” từ bên thứ 3. Tức là các bạn có thể thoải mái thêm danh sách của bất cứ ai vào Pi-hole miễn là các bạn cảm thấy thích. Cái này các bạn cứ Enter qua bước tiếp cho nó nhanh, vì sau này thêm bớt gì trong giao diện admin có hết. Mình sẽ hướng dẫn ở dưới.

Bước 8: Bạn muốn Pi-hole chặn quảng cáo từ địa chỉ IP nào? Mà thôi bước này các bạn quan tâm làm gì. Enter qua bước tiếp theo vì hệ thống mặc định chọn cả 2 rồi.

Bước 9: Hệ thống hiện ra IP hiện tại của Raspberry và default gateway.

Bước 10: Bước này không cần quan tâm, enter qua bước tiếp theo nhé.

Bước 11: Pihole hỏi là bạn có muốn cài đặt giao diện admin để theo dõi toàn bộ các thông số và quản lý pihole qua giao diện website không? Tất nhiên là có rồi. Ấn enter qua bước tiếp

Bước 12: Mặc định là ON rồi, enter qua bước tiếp cho sớm chợ nhé anh em.

Bước 13: Bạn có muốn ghi lại nhật ký (log) hệ thống hoạt động không?
Tất nhiên bạn muốn xem qua giao diện admin thì phải bật ON để ghi nhật ký rồi, nếu không vào admin chán lắm chả có gì để ngắm cả.
Các bạn nên kiếm cái thẻ nào hịn hịn tý vì nó sẽ ghi nhật ký liên tục, mình sợ thẻ phò thì nó nhanh chết lại mất công.

Bước 14: Enter luôn quan tâm làm cái gì nhiều.

Bước 15: Xong rồi nó sẽ hiện ra cái bảng này, các bạn thấy địa chỉ đăng nhập vào giao diện admin không?
Các bạn thấy mật khẩu không?
Để thay đổi mật khẩu mặc định này các bạn mở terminal ra gõ dòng này vào nhé “sudo pihole -a -p” sau đó enter nhé. Gõ mật khẩu lần 1 => enter, gõ lại lần 2 giống lần 1 và enter.

Lưu ý là linux gõ mật khẩu ở terminal nó không hiện ký tự **************** đâu anh em nhé =)). Cứ mạnh dạn gõ thôi bạn nhé.

Bước 16: Giao diện admin nó sẽ như này, các thông số đều được cập nhật theo thời gian thực nhé. Giờ tới phần cài đặt để thêm hoặc bớt các nguồn quảng cáo.

Ngoài ra giao diện admin của Pi-hole còn nhiều chức năng hay ho khác, anh em tự khám phá nhé hoặc cần hỏi gì thì bạn cứ để lại lời nhắn ở bài này mình sẽ giúp.

Bước 17: Để thêm hoặc bớt nguồn “ads block” các bạn chọn Settings => Blocklists => như trong hình hướng dẫn luôn ^^.

Bước 19: Để hệ thống hoạt động được thì anh em cần thay đổi DNS mặc định trong router tổng. Tùy từng loại modem/router khác nhau mà cách cài đặt khác nhau nhưng hầu như 99% nó sẽ ở phần Lan => DHCP. Các bạn sẽ thấy phần DNS, các bạn điền IP tĩnh của con Raspberry vào nhé. IP tĩnh này các bạn đã cài đặt ở bước 5 ý.

Như trong hình thì IP tĩnh của con Raspberry Pi của mình là 192.168.1.42 vậy mình sẽ điền vào DNS 1 là 192.168.1.42.
Các bạn lưu ý là nếu sau này các bạn rút con Raspberry ra hoặc Raspberry bị lỗi thì các bạn cần phải sửa lại DNS về mặc định hoặc xóa đi nếu không các bạn sẽ khoogn vào được mạng đâu. Hoặc giải pháp bạn có thể điền DNS của google hoặc bất cứ thằng nào vào địa chỉ DNS 2 nhé (trong hình ý), mình thì để DNS của google 8.8.8.8.

Vì vậy nên mới cần IP tĩnh cho con Raspberry Pi, nếu không 1 thời gian router tự đổi IP của nó lại phải lóc cóc thay DNS trong modem/router à?

Tới đây là hết bài rồi.
Chúc mọi người thành công và nếu có thắc mắc gì các bạn có thể để lại lời nhắn ở dưới. Mình sẽ giúp mọi người.
Pi-hole hoàn toàn có thể cài trên Raspberry Pi các đời cũ nhé chứ không phải trên con Pi 4 mới nhất đâu.

Bonus danh sách ads block mình đang dùng, anh em có thể dùng nhé.
https://dung3d.blog/list-ads-block-for-pihole-dung3d.txt

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Notify of